{"id":238,"date":"2026-10-18T19:17:46","date_gmt":"2026-10-18T19:17:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/uncategorized\/top-10-forts-of-india\/"},"modified":"2026-10-18T19:17:46","modified_gmt":"2026-10-18T19:17:46","slug":"top-10-forts-of-india","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/top-10-forts-of-india\/","title":{"rendered":"\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a9f\u0acb\u0a9a\u0aa8\u0abe 10 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe: \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa6\u0ab0\u0a9c\u0acd\u0a9c\u0acb"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0abf\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0aa6\u0ab8 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0a9b\u0ac7: \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0, \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2, \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe.<\/strong> \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aa4 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0acb \u0a9b\u0ac7: \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0a9b \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 (\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0abe\u0a97\u0ab0\u0acb\u0aa8)\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0a82\u0a9a \u0a86 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aa4\u0aa5\u0abe \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a85\u0ab2\u0a97\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0ac2\u0a9a\u0abf\u0aac\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a9b\u0ac7. \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2, \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>8 \u0a93\u0a95\u0acd\u0a9f\u0acb\u0aac\u0ab0 2026\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0acb\u0a9c \u0a85\u0aaa\u0aa1\u0ac7\u0a9f \u0a95\u0ab0\u0ac7\u0ab2. &#8220;\u0a9f\u0acb\u0aaa 10&#8221; \u0a8f \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0abe\u0aa6\u0a95\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ab8\u0a82\u0aa6\u0a97\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0ab8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0a95 \u0aa8\u0aa5\u0ac0. \u0a86 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0a96\u0abe\u0ab8 \u0a95\u0acd\u0ab0\u0aae\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0; \u0a90\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5, \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ac7\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ab0\u0aa3 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0abf\u0a95 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0aa7\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ab8\u0a82\u0aa6 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0ac0\u0a9a\u0ac7 \u0aa6\u0ab0\u0ac7\u0a95 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab2\u0a97 \u0ab5\u0abf\u0aad\u0abe\u0a97 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aab\u0acb\u0a9f\u0acb\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aab\u0acd\u0ab8 \u0a9b\u0ac7. \u0a9f\u0abf\u0a95\u0abf\u0a9f\u0aa8\u0abe \u0aad\u0abe\u0ab5 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0aa4\u0abe \u0ab0\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab0\u0ac7 \u0a9a\u0a95\u0abe\u0ab8\u0ac0 \u0ab2\u0ac7\u0a9c\u0acb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-vijaya-stambha.webp\" alt=\"\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0acb\u0aa4\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0a96\u0a82\u0aa1\u0ac7\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\" width=\"1280\" height=\"853\"\/><figcaption>\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb. \u0aab\u0acb\u0a9f\u0acb: \u0aad\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0ac3\u0ab9\u0ab0\u0abf \u0aaa\u0a82\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe (Bhartrihari Pandiya), <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittorgarh_Fort,_ruins_and_Vijaya_Stambha.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CC BY-SA 4.0<\/a> (\u0a95\u0aa6 \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0ac7\u0ab2).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a9f\u0acb\u0a9a\u0aa8\u0abe 10 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>\u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/th><th>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0acd\u0aaf<\/th><th>\u0ab6\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa4\u0acb<\/th><th>\u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa6\u0ab0\u0a9c\u0acd\u0a9c\u0acb<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8<\/td><td>\u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 690 \u0a8f\u0a95\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb; \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0abe; \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2013 (\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8)<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8<\/td><td>\u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 36 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa7 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2; 15\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2013<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 (\u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0)<\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aaa\u0ac2\u0aa4 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aad\u0ac2\u0aa4\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2013<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8<\/td><td>1156\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb &#8220;\u0ab8\u0acb\u0aa8\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb&#8221;; \u0ab2\u0acb\u0a95\u0acb \u0ab5\u0ab8\u0aa4\u0acb \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0a82\u0aa4 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2013<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8<\/td><td>\u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa8-\u0a97\u0abf\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa8\u0abe \u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0aae \u0a89\u0aa6\u0abe\u0ab9\u0ab0\u0aa3 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2013<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 (\u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0)<\/td><td>\u0ab0\u0abe\u0ab5 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0abe\u0a8f 1459\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0abe \u0a96\u0aa1\u0a95 \u0aaa\u0ab0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb<\/td><td>\u0aa8\u0abe<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0<\/td><td>\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f 1638\u20131648 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 2007 (\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2)<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ab0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6<\/td><td>\u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0ac7 1565\u0aa5\u0ac0 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb; \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a89\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe<\/td><td>\u0ab9\u0abe, 1983<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6<\/td><td>\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aa4\u0aa5\u0abe \u0ab8\u0abe\u0ab8 \u0aac\u0ab9\u0ac1 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a95\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/td><td>\u0aa8\u0abe<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/strong><\/td><td>\u0aa4\u0ac7\u0ab2\u0a82\u0a97\u0abe\u0aa3\u0abe (\u0ab9\u0ac8\u0aa6\u0ab0\u0abe\u0aac\u0abe\u0aa6)<\/td><td>\u0a95\u0abe\u0a95\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab5\u0a82\u0ab6\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0acb; \u0a95\u0ac1\u0aa4\u0ac1\u0aac\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0\u0a93\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb<\/td><td>\u0aa8\u0abe<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0a9f\u0acb\u0a9a\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0aaf\u0abe \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa6\u0ab8\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a9b \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb\u0a8f 2013\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0aae\u0ab3\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0abe: \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0, \u0a97\u0abe\u0a97\u0ab0\u0acb\u0aa8, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0. \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac7 8\u0aae\u0ac0\u0aa5\u0ac0 18\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aaa\u0ac2\u0aa4 \u0ab0\u0a9c\u0ab5\u0abe\u0aa1\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0ac7\u0aac\u0a82\u0aa7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0\u0a93 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 20 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0aab\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ab3\u0ab8\u0a82\u0a9a\u0aaf\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0ab5\u0ac0 \u0ab0\u0a9a\u0aa8\u0abe\u0a93 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe\u0aad\u0abe\u0a97\u0ac7 \u0a86\u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0aa3 \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2 \u0aaa\u0aa3 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aa4\u0ac7 \u0a8f \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aad\u0abe\u0a97 \u0aa8\u0aa5\u0ac0, \u0aad\u0ab2\u0ac7 \u0a95\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0ac0\u0a95 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0ab8 \u0ab5\u0ac7\u0aac\u0ab8\u0abe\u0a87\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0aad\u0ac2\u0ab2\u0aa5\u0ac0 \u0a8f\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a97\u0abe\u0a97\u0ab0\u0acb\u0aa8 \u0a86 \u0a9f\u0acb\u0aaa \u0a9f\u0ac7\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0a85\u0ab9\u0ac0\u0a82 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0abe\u0a82\u0a9a \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 180 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0ab6\u0ab0\u0ac7 280 \u0ab9\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a9f\u0ab0 (\u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 690 \u0a8f\u0a95\u0ab0) \u00b7 2013\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0abe \u0a8f\u0a95 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0aa2\u0abe\u0aa3 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0a9c \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0abe\u0ab3 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0aae\u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aae\u0ac7\u0aa6\u0abe\u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 180 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0aa4 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acb \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab0\u0abe\u0aae \u0aaa\u0acb\u0ab3 \u0a9b\u0ac7; \u0a86 \u0aac\u0aa7\u0abe \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aad\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac \u0a97\u0ac1\u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0a95 \u0aac\u0abe\u0aaa\u0acd\u0aaa\u0abe \u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ab2\u0ac7 \u0a86\u0aa0\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb, \u0a9c\u0acb \u0a95\u0ac7 \u0a95\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0abe\u0a95 \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0a95\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a86 \u0aa4\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0a96 \u0aaa\u0ab0 \u0ab6\u0a82\u0a95\u0abe \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0aa4 \u0a8f \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a96\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa4 \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0abe\u0aa5 \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0acb: \u0a85\u0ab2\u0abe\u0a89\u0aa6\u0acd\u0aa6\u0ac0\u0aa8 \u0a96\u0abf\u0ab2\u0a9c\u0ac0\u0a8f \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 \u0a86\u0aa0 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 1303\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb, \u0a97\u0ac1\u0a9c\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0aac\u0ab9\u0abe\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac7 1535\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0ac2\u0a82\u0a9f\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0acb \u0a98\u0abe\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 1568\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0aaa\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0acb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0aac\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\u0acb \u0a96\u0abe\u0ab8 \u0aa7\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0a96\u0ac7\u0a82\u0a9a\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad, \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf\u0aa8\u0acb \u0aae\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab0, \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f 1458 \u0aa5\u0ac0 1468 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0aae\u0ab9\u0aae\u0ac2\u0aa6 \u0ab6\u0abe\u0ab9 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a96\u0abf\u0ab2\u0a9c\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 1440\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0ac7\u0ab3\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf\u0aa8\u0ac0 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0aa4\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 37 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0ab5 \u0aae\u0abe\u0ab3 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 157 \u0aaa\u0a97\u0aa5\u0abf\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0a93 \u0ab6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0aaa\u0acb\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0acb\u0aa4\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0acb \u0a95\u0ac0\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0abf \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 22 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a9c\u0ac8\u0aa8 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad \u0a9b\u0ac7, \u0ab8\u0a82\u0aad\u0ab5\u0aa4\u0a83 12\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aa6\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa5\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0ab0\u0acd\u0aaa\u0abf\u0aa4. \u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0aae\u0ab3\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0a9c \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0a9c\u0ac1\u0aa6\u0ac0 \u0a9c\u0ac1\u0aa6\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0a93\u0a8f \u0a95\u0ac7\u0ab5\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0ab9\u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aac\u0abe\u0a95\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6 \u0a96\u0a82\u0aa1\u0ac7\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0aab\u0ab0 \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0acb \u0a9b\u0ac7: \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0ac7\u0ab6 \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aa8\u0acb \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2, \u0a95\u0ab5\u0abf-\u0ab8\u0a82\u0aa4 \u0aae\u0ac0\u0ab0\u0abe\u0a82\u0aac\u0abe\u0a88 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0ac0\u0ab0\u0abe\u0a82 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0, \u0a95\u0abe\u0ab2\u0abf\u0a95\u0abe \u0aae\u0abe\u0aa4\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 (\u0aae\u0ac2\u0ab3\u0ac7 \u0a86\u0aa0\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aaf \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0) \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aab\u0ac7\u0aa6 \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aae\u0abf\u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2, \u0a9c\u0ac7 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe\u0aad\u0abe\u0a97\u0ac7 19\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0aaa\u0aa6\u0acd\u0aae\u0abf\u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0aa5\u0abe \u0a8f\u0a95 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0abf\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0aa6\u0a82\u0aa4\u0a95\u0aa5\u0abe \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe\u0aad\u0abe\u0a97\u0aa8\u0abe \u0a86\u0aa7\u0ac1\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0a95\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a85\u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0ab8\u0aa8\u0ac0\u0aaf \u0a97\u0aa3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0acb\u0a95\u0a95\u0aa5\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0a82\u0a9a\u0ab5\u0ac0 \u0a9c \u0aaf\u0acb\u0a97\u0acd\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0acb \u0a85\u0aa1\u0aa7\u0acb \u0aa6\u0abf\u0ab5\u0ab8 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0acb, \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0abe \u0a9c\u0ac2\u0aa4\u0abe \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0acb. \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab5\u0abf\u0a97\u0aa4\u0acb \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a85\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac0 <a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/chittorgarh-fort-guide\/\">\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe<\/a> \u0a9c\u0ac1\u0a93.<\/p>\n\n\n<style>.bms-car{margin:1rem 0 1.6rem}.bms-car-track{display:flex;gap:10px;overflow-x:auto;scroll-snap-type:x mandatory;padding-bottom:8px;-webkit-overflow-scrolling:touch}.bms-car figure{margin:0;flex:0 0 min(82%,430px);scroll-snap-align:start}.bms-car img{width:100%;height:260px;object-fit:cover;border-radius:8px;display:block}.bms-car figcaption{font-size:.85em;opacity:.85;margin-top:.35rem}.bms-car-hint{font-size:.8em;opacity:.7;margin:.2rem 0 0}<\/style><div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-wall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-wall.jpg\" alt=\"Massive ramparts and bastion of Chittorgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the massive ramparts and a bastion. Photo: Rahul Nashipudi, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaur_fort-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-gate.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-gate.jpg\" alt=\"A ruined gateway on the approach to Chittorgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: a gateway on the approach. Photo: Ujjal, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaur_gate.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-tower.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-tower.jpg\" alt=\"Vijaya Stambha tower beside a small shrine at Chittorgarh\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside the walls: the Vijaya Stambha beside a small shrine. Photo: Himmat Singh Rathore, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaurgarh_Fort_%2821%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-gateway.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-gateway.jpg\" alt=\"Carved gateway framing a temple spire inside Chittorgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved gateway frames a temple spire. Photo: Visaran, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaurgarh1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-hall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-hall.jpg\" alt=\"Columned ruined hall inside Chittorgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a columned hall in the ruins. Photo: Rahul Nashipudi, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaur_fort-3.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-palace.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-palace.jpg\" alt=\"Ruined palace building with a domed chhatri at Chittorgarh\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a ruined palace building with a domed chhatri. Photo: Rahul Nashipudi, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chittaur_fort-4.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-temple.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/chittorgarh-fort-temple.jpg\" alt=\"Carved stone Adbhutnath temple inside Chittorgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the carved stonework of a temple. Photo: Sharvarism, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Beautifully_carved_Adbhutanath_Ji_Temple.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0a85\u0ab0\u0ab5\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ab3\u0abe\u0a82\u0a95\u0acb \u0ab2\u0ac7\u0aa4\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0aae\u0a82\u0aa6 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 1448\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 1,100 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0acb \u00b7 2013\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2 \u0a85\u0ab0\u0ab5\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab3\u0abe \u0aaa\u0ab0 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 1,100 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0abe\u0a88\u0a8f \u0a86\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0a96\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa4\u0abf \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aab\u0ab0\u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2 \u0aaa\u0ab0 \u0a9f\u0a95\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa7 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 36 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 (\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0a9f\u0aa8 38 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7), \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 &#8220;\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0aa8 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2&#8221; \u0a89\u0aaa\u0aa8\u0abe\u0aae \u0aae\u0ab3\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. 1460\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0ab6\u0abf\u0ab2\u0abe\u0ab2\u0ac7\u0a96 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f 1448\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0a9a\u0aa8\u0abe\u0a95\u0abe\u0ab0 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0aaa\u0aa4\u0abf \u0aae\u0a82\u0aa1\u0aa8\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f \u0aae\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aa1\u0aa8\u0abe 84 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 32 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0acb \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab5\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab8\u0acb\u0a9f\u0ac0 \u0aa5\u0a88. \u0a97\u0ac1\u0a9c\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0ab2\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0acb\u0a8f 1457, 1458\u201359 \u0a85\u0aa8\u0ac7 1467\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0ac1\u0aae\u0ab2\u0abe \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a97\u0aaf\u0abe, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb 1578\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c \u0a95\u0aac\u0a9c\u0ac7 \u0aa5\u0aaf\u0acb, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0aaa\u0aa4\u0abf \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0aac\u0abe\u0a9d \u0a96\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0a95\u0acd\u0a9f\u0acb\u0aac\u0ab0 1577\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb. \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0a9f\u0aa8 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0aaa\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0a93\u0a9b\u0ac1\u0a82 \u0aaa\u0aa1\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0a95\u0acb \u0a9d\u0ac2\u0a95\u0acd\u0aaf\u0abe. \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0aaa\u0ac7 1583\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0abe\u0a9b\u0acb \u0aae\u0ac7\u0ab3\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a9c\u0aa8\u0acd\u0aae\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0a97\u0aa3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0, \u0ab5\u0abf\u0a95\u0abf\u0aaa\u0ac0\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac, 360\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a9c\u0ac8\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab9\u0abf\u0a82\u0aa6\u0ac1 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a89\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0a82\u0aa4 \u0aac\u0a97\u0ac0\u0a9a\u0abe\u0a93, \u0aaa\u0a97\u0aa5\u0abf\u0aaf\u0abe\u0a82\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0ac7 \u0a86\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0aac\u0abe\u0aa6\u0ab2 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0\u0a93\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa6\u0ac3\u0ab6\u0acd\u0aaf \u0aa6\u0ac7\u0a96\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a9a\u0aa2\u0abe\u0aa3 \u0a96\u0ac2\u0aac \u0aa2\u0abe\u0ab3\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0aa3 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0ab0 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2 \u0aaa\u0ab0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a8f \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0a86\u0a95\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aa3 \u0a9b\u0ac7. \u0a98\u0aa3\u0abe \u0aae\u0ac1\u0ab2\u0abe\u0a95\u0abe\u0aa4\u0ac0\u0a93 \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0aa3\u0a95\u0aaa\u0ac1\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0a9c\u0ac0\u0ab5 \u0a85\u0aad\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0acd\u0aaf \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a89\u0aa6\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0aa6\u0abf\u0ab5\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0aab\u0ab0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0acb \u0ab5\u0abf\u0a95\u0ab2\u0acd\u0aaa \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-wall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-wall.jpg\" alt=\"Long perimeter wall of Kumbhalgarh Fort with temples inside\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: a stretch of the long perimeter wall. Photo: Skmining, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:2nd_longest_fort_wall_of_Kumbhalgarh_fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-aerial.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-aerial.jpg\" alt=\"Aerial view of the Kumbhalgarh wall winding over the hills\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the wall winding over the Aravalli hills. Photo: Twinkle joshi04, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Aerial_view_of_a_the_Kumbhalgarh_wall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-garden.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-garden.jpg\" alt=\"Domed shrine and garden terraces at Kumbhalgarh\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a domed shrine and garden terraces. Photo: Sajaldhiman, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fort_of_Kumbhalgarh.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-arches.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-arches.jpg\" alt=\"Row of arches inside Kumbhalgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a row of arches. Photo: Divya Gehlot, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Arches_of_the_fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-pavilion.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-pavilion.jpg\" alt=\"Carved pillared pavilion inside Kumbhalgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved pillared pavilion. Public domain. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fort_9.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-window.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-window.jpg\" alt=\"View through a stone arch at Kumbhalgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a view through a stone arch. Photo: Rakzika, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kumbalgarh_fort_photoshoot_01.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-court.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kumbhalgarh-fort-court.jpg\" alt=\"Pillared court inside Kumbhalgarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a pillared court. Photo: Rakzika, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Kumbalgarh_fort_photoshoot_02.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0a82\u0aa4 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 1156\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0abf\u0aa4, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac \u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ab2 \u0a9c\u0ac8\u0ab8\u0ab2\u0ac7 \u00b7 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0a95\u0ac2\u0a9f \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u00b7 2013\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acb\u0aa8\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0ac1\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0aaa\u0ac0\u0ab3\u0acb \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0 \u0ab8\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab8\u0acd\u0aa4 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab0\u0aa3\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ac3\u0ab7\u0acd\u0aa0\u0aad\u0ac2\u0aae\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acb\u0aa8\u0abe \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0acb \u0a9a\u0aae\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0aad\u0abe\u0a9f\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aaa\u0ac2\u0aa4 \u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ab2 \u0a9c\u0ac8\u0ab8\u0ab2\u0aa8\u0ac7 1156\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0a95\u0ac2\u0a9f \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aaf \u0a86\u0aaa\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0a86 \u0aa4\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0a96 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0ac7 \u0aa6\u0a82\u0aa4\u0a95\u0aa5\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab0\u0a9c\u0ac2 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ab3\u0abf\u0aaf\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0aa1\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 4.6 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a89\u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aa3\u0abe\u0aa4\u0acd\u0aae\u0a95 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa7 \u0a86\u0ab6\u0ab0\u0ac7 4 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 99 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0a9c\u0acb\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 92 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0a9c 1633 \u0aa5\u0ac0 1647 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0abe \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0abe \u0ab9\u0aa4\u0abe. \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0ac7 \u0aae\u0ac1\u0ab2\u0abe\u0a95\u0abe\u0aa4\u0ac0\u0a93 \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0abe\u0ab3 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0ab8\u0abe\u0ab0 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0ab2\u0a97 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0aac\u0aa4 \u0a8f \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0a85\u0ab9\u0ac0\u0a82 \u0a86\u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0aa3 \u0ab2\u0acb\u0a95\u0acb \u0ab0\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0ab8\u0abe\u0a82\u0a95\u0aa1\u0ac0 \u0a97\u0ab2\u0ac0\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa6\u0ac1\u0a95\u0abe\u0aa8\u0acb, \u0a97\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab9\u0abe\u0a89\u0ab8, \u0ab9\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0ac0\u0a93 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a98\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0ac0\u0a93\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0a96\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a85\u0a82\u0aa6\u0abe\u0a9c \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 4,000 \u0ab2\u0acb\u0a95\u0acb \u0a9c\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ab2\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aad\u0ac2\u0aa4\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0ab0\u0abe\u0a9c \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab9\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0ac0\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0acb\u0aa4\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab2\u0acd\u0a95\u0aa8\u0ac0\u0a93, \u0a9d\u0ab0\u0ac2\u0a96\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa6\u0aad\u0ac1\u0aa4 \u0aac\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0abe\u0a88\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0acb\u0aa4\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0a9c\u0acb\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 12\u0aae\u0ac0\u0aa5\u0ac0 16\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7 \u0aaa\u0ac0\u0ab3\u0abe \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0abe\u0aa4 \u0a9c\u0ac8\u0aa8 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0a9b\u0ac7; \u0ab8\u0a82\u0aad\u0ab5\u0aa8\u0abe\u0aa5 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 600\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0aae\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0abf\u0a93 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a86 \u0a9c \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0a82\u0aa4\u0aa4\u0abe \u0a9c\u0acb\u0a96\u0aae \u0aaa\u0aa3 \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aa8\u0aac\u0ab3\u0abe \u0a9c\u0ab3\u0a95\u0ac3\u0aa4 \u0a96\u0aa1\u0a95 \u0aaa\u0ab0 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0ab0\u0acb\u0a9c\u0abf\u0a82\u0aa6\u0abe \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97\u0aa5\u0ac0 \u0aa5\u0aa4\u0abe \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0ab9\u0ac7 \u0aaa\u0abe\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0ac1\u0a95\u0ab8\u0abe\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0a95\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aa4\u0aa5\u0abe \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb\u0aa8\u0abe \u0a95\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0abe\u0a95 \u0aad\u0abe\u0a97 \u0aa4\u0ac2\u0a9f\u0ac0 \u0aaa\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0aad\u0ab5 \u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0a9a\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0abe\u0ab3\u0a9c\u0ac0\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0a95 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ab5\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a97\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab9\u0abe\u0a89\u0ab8 \u0aaa\u0ab8\u0a82\u0aa6 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0aa6\u0aa6\u0ab0\u0ac2\u0aaa \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-walls.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-walls.jpg\" alt=\"Golden sandstone walls of Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the golden sandstone walls. Photo: Anagoria, CC BY 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:20170309_094057_Jaisalmer_fort_anagoria.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-gate.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-gate.jpg\" alt=\"A gateway view into the lanes inside Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Entrance: a gateway opens onto the lanes inside. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Buildings_and_street_market_inside_the_Jaisalmer_Fort_at_Jaisalmer_16.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-passage.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-passage.jpg\" alt=\"Stone passage inside Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a stone passage leading into the fort town. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Buildings_and_street_market_inside_the_Jaisalmer_Fort_at_Jaisalmer_30.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-jharokha.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-jharokha.jpg\" alt=\"Carved jharokha balcony window in Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved jharokha balcony. Photo: Lucentmind, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_picture_of_Jharokha_in_Jaisalmer_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-haveli.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-haveli.jpg\" alt=\"Sandstone haveli facade with carved balconies in Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a haveli facade with carved balconies. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Buildings_and_street_market_inside_the_Jaisalmer_Fort_at_Jaisalmer_09.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-facade-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-facade-scaled.jpg\" alt=\"Finely carved sandstone facade inside Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a finely carved sandstone facade. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Buildings_and_street_market_inside_the_Jaisalmer_Fort_at_Jaisalmer_29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-entrance.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/jaisalmer-fort-entrance.jpg\" alt=\"Carved sandstone entrance inside Jaisalmer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved sandstone entrance. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Buildings_and_street_market_inside_the_Jaisalmer_Fort_at_Jaisalmer_38.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0ab5\u0abe\u0a98 \u0a85\u0aad\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0acd\u0aaf\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a97\u0abf\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0ab8\u0ab5\u0abe\u0a88 \u0aae\u0abe\u0aa7\u0acb\u0aaa\u0ac1\u0ab0, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 \u0aae\u0ac7\u0aa6\u0abe\u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 700 \u0aab\u0ac2\u0a9f \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0acb \u00b7 \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0aa6\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u00b7 2013\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a86\u0ab8\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ac7\u0aa6\u0abe\u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 700 \u0aab\u0ac2\u0a9f \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0aa6\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0ac7\u0aa6\u0abe\u0aa8 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82. \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa8-\u0a97\u0abf\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa8\u0abe \u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0aae \u0a89\u0aa6\u0abe\u0ab9\u0ab0\u0aa3 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0ac2\u0a9a\u0abf\u0aac\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ac2\u0ab3 \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac7 \u0aae\u0aa4\u0aad\u0ac7\u0aa6 \u0a9b\u0ac7: \u0a8f\u0a95 \u0ab5\u0ac3\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe\u0a82\u0aa4 \u0aaa\u0abe\u0a82\u0a9a\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe \u0a9c\u0aaf\u0a82\u0aa4\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aaf \u0a86\u0aaa\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aac\u0ac0\u0a9c\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0a9a\u0acc\u0ab9\u0abe\u0aa3 \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0a95 \u0ab8\u0aaa\u0ab2\u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0ac7 10\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0aaa\u0abe\u0aaf\u0acb \u0aa8\u0abe\u0a96\u0acd\u0aaf\u0acb. \u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a97\u0aae\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab9\u0acb\u0aaf, \u0ab9\u0aae\u0acd\u0aae\u0ac0\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0acb \u0a97\u0aa2 \u0aac\u0aa8\u0ac0 \u0a9a\u0ac2\u0a95\u0acd\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa4\u0ac0 \u0a95\u0aa5\u0abe 1301\u0aa8\u0abe \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0ab9\u0aae\u0acd\u0aae\u0ac0\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0aac\u0ab3\u0ab5\u0abe\u0a96\u0acb\u0ab0 \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0aaa\u0aa4\u0abf\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acb\u0a82\u0aaa\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a87\u0aa8\u0a95\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a85\u0ab2\u0abe\u0a89\u0aa6\u0acd\u0aa6\u0ac0\u0aa8 \u0a96\u0abf\u0ab2\u0a9c\u0ac0\u0a8f \u0ab9\u0ac1\u0aae\u0ab2\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a9c\u0ac0\u0aa4\u0ac0 \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb. \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0ac7 1568\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab9\u0abe\u0aa1\u0abe\u0a93 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb. \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0ac7\u0ab6\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97 \u0aa8\u0acc\u0ab2\u0a96\u0abe \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0ab8\u0ab9\u0abf\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7\u0a95 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a9a\u0aa2\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aa2\u0abe\u0ab3\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0aac\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ac0\u0ab8 \u0a96\u0a82\u0aad\u0abe \u0a9b\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0ac0 (32 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0a8f \u0aa8\u0abe\u0aae), \u0aaa\u0a97\u0aa5\u0abf\u0aaf\u0abe\u0a82\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0ab5, \u0aa4\u0ab3\u0abe\u0ab5\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0aa6\u0aae \u0aa4\u0ab3\u0abe\u0ab5 \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa1\u0aaa\u0acb \u0a9c\u0acb\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0ac2\u0a9c\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0a82\u0aa4 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0aaa\u0aa3 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0ab9\u0abf\u0a82\u0aa6\u0ac1 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac1\u0a82 (\u0ab6\u0abf\u0ab5 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0aae\u0ab2\u0abe\u0ab2\u0a9c\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7) \u0a97\u0aa3\u0ac7\u0ab6 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 12\u0aae\u0ac0\u201313\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a95\u0ab0\u0acc\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a96\u0abe\u0ab8 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0ac1\u0aa7\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aad\u0ac0\u0aa1 \u0a86\u0a95\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0acb\u0a9c\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a9f \u0a9f\u0abe\u0a87\u0a97\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0ac1\u0ab2\u0abe\u0a95\u0abe\u0aa4\u0acb \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0a82\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a89\u0aa6\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0aae\u0acb \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ac1 \u0aaa\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0a9c\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ab0\u0aae\u0abf\u0a9f \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a96\u0ac2\u0ab2\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0aa4\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac0 \u0ab2\u0acb.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-view.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-view.jpg\" alt=\"Ranthambore Fort on its hill seen from the national park\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the fort on its hill, seen from the national park. Photo: RahulDogra264, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fort_of_Ranthambore_as_visible_from_Ranthambore_National_Park.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-gateway.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-gateway.jpg\" alt=\"The first gateway of Ranthambore Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Entrance: the first gateway. Photo: Jpmeena, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:First_gateway_to_Ranthambore_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-chhatri.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-chhatri.jpg\" alt=\"Interior of the Battis Khambha Chhatri at Ranthambore Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the 32-pillared Battis Khambha chhatri. Photo: Jpmeena, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Battis_Khambha_Chhatri_interior_at_Ranthambhor_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-carving.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-carving.jpg\" alt=\"Carving on red stone at Ranthambore Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: carving on red stone. Photo: Jpmeena, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fine_art_on_red_stone_at_Ranthambhore_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-ganesh.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-ganesh.jpg\" alt=\"Ganesh Temple inside Ranthambore Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the Ganesh temple. Photo: Jpmeena, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Ganesh_Temple_at_Ranthambore_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-lake.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ranthambore-fort-lake.jpg\" alt=\"Padma Talab seen from Ranthambore Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>From the fort: the view over Padma Talab. Photo: Amitjls, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_nice_view_of_padma_talab.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0a8a\u0aad\u0abe \u0a96\u0aa1\u0a95 \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 1459\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0ab5 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0abe\u0a8f \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0acd\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 125 \u0aab\u0ac2\u0a9f \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u00b7 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0a96\u0aa1\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac7 \u0a96\u0aa1\u0a95\u0aa8\u0acb \u0a9c \u0aad\u0abe\u0a97 \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0ab0\u0abe\u0ab5 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0abe\u0a8f \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0a82\u0aa1\u0acb\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0ac0 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 1459\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0aa8\u0abe \u0a95\u0ab0\u0ac0, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 125 \u0aab\u0ac2\u0a9f \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0a98\u0aa3\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0ab8 \u0ab5\u0ac7\u0aac\u0ab8\u0abe\u0a87\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0ac2\u0ab2\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aa4\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aad\u0abe\u0a97 \u0aa8\u0aa5\u0ac0. \u0aa4\u0ac7\u0aae \u0a9b\u0aa4\u0abe\u0a82, \u0aa4\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0a9a\u0ab5\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0ab7\u0acd\u0aa0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab0\u0a9c\u0ac2 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0acb \u0a8f\u0a95 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aaa\u0ac2\u0aa4 \u0aa6\u0ab0\u0aac\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aaf \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0aae \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0a82\u0a97\u0aa3\u0abe\u0a82 \u0aae\u0acb\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2, \u0ab6\u0ac0\u0ab6 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aab\u0ac2\u0ab2 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0abe \u0ab6\u0aa3\u0a97\u0abe\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0a96\u0a82\u0aa1\u0acb \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0ab2\u0a88 \u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a9b\u0aa4\u0acb, \u0a95\u0abe\u0a9a\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0a97\u0ab0\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acb\u0aa8\u0ac7\u0ab0\u0ac0 \u0ab5\u0abf\u0a97\u0aa4\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u0a96\u0a82\u0aa1\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0abe\u0aa5\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aac\u0abe\u0aa1\u0ac0\u0a93, \u0ab6\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0acb, \u0aaa\u0abe\u0ab2\u0a96\u0ac0\u0a93 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0aaa\u0acb\u0ab6\u0abe\u0a95\u0acb \u0aae\u0ac2\u0a95\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0aa8\u0ac0\u0aaf \u0aad\u0abe\u0a97\u0acb \u0aac\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0a95 \u0a9d\u0ab0\u0ac2\u0a96\u0abe\u0a93 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0ab3\u0ac0\u0a93\u0aa5\u0ac0 \u0aad\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9f\u0abf\u0a95\u0abf\u0a9f \u0a95\u0abe\u0a89\u0aa8\u0acd\u0a9f\u0ab0 \u0aaa\u0ab0 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a93\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0acb \u0a97\u0abe\u0a87\u0aa1 \u0aae\u0ab3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2 \u0aaa\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0aa6\u0ac3\u0ab6\u0acd\u0aaf \u0a9c \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0a86\u0a95\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aa3 \u0a9b\u0ac7: \u0aa8\u0ac0\u0a9a\u0ac7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0aa8\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abe\u0aa6\u0ab3\u0ac0 \u0ab0\u0a82\u0a97\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0a98\u0ab0\u0acb \u0aab\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0aa6\u0ac7\u0a96\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aac\u0ac0\u0a9c\u0abe \u0aae\u0ab9\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a9a\u0abf\u0ab9\u0acd\u0aa8 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a85\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac0 <a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/top-10-royal-palaces-of-india\/\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe<\/a> \u0a9c\u0ac1\u0a93 (\u0a89\u0aae\u0ac7\u0aa6 \u0aad\u0ab5\u0aa8 \u0aaa\u0ac7\u0ab2\u0ac7\u0ab8 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7). \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa5\u0ac0 \u0aac\u0a9a\u0ab5\u0abe \u0ab5\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0ab8\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0a82\u0a9c\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0a93 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0ac7 \u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ab2\u0abe\u0a95 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0acb.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-full.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-full.jpg\" alt=\"Full view of Mehrangarh Fort above Jodhpur\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: Mehrangarh rising above Jodhpur. Photo: Deboshree Ritambhara, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Full_view_of_Mehrangarh_Fort.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-facade.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-facade.jpg\" alt=\"Carved jharokha facade of Mehrangarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the carved jharokha facade. Photo: Dan Lundberg, CC BY-SA 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:1996_-219-3_Jodhpur_Majestic_Fort_%282233394973%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-falsa.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-falsa.jpg\" alt=\"Gateway view beyond Rao Jodhaji&#039;s Falsa at Mehrangarh\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Entrance: the view beyond Rao Jodhaji&#039;s Falsa. Photo: Piyasi Ghosh, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Beyond_Rao_Jodhaji%27s_Falsa_in_Mehrangarh_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-chhatri.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-chhatri.jpg\" alt=\"A chhatri outside Mehrangarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Grounds: a chhatri outside the fort. Photo: Debjeet Kundu, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_chhatri_outside_the_Mehrangarh_fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-bluecity.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-bluecity.jpg\" alt=\"Jodhpur&#039;s blue houses seen from Mehrangarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>From the ramparts: the blue houses of Jodhpur. Photo: Dlinemedia, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Fort_w_Jodhpurze.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-arcade.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-arcade.jpg\" alt=\"Arched interior space inside Mehrangarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: an arched interior space. Photo: Dinesh Valke, CC BY-SA 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:..._in_a_caf%C3%A9_at_Mehrangad_%2844705879625%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-emblem.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/mehrangarh-fort-emblem.jpg\" alt=\"Carved stone royal emblem at Mehrangarh Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved stone royal emblem. Photo: Dinesh Valke, CC BY-SA 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:..._one_of_royal_symbols_of_Mehrangarh_%2845617992731%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0ac1\u0a98\u0ab2 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u00b7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 1638\u20131648\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 254 \u0a8f\u0a95\u0ab0 \u00b7 2007\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 (\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aae\u0ac1\u0a98\u0ab2 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0a95\u0abe\u0aae \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0aae 1638 \u0aa5\u0ac0 1648 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82; \u0ab5\u0abf\u0a95\u0abf\u0aaa\u0ac0\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0abe\u0ab9\u0ac1\u0aa4\u0abf 6 \u0a8f\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab2 1648 \u0a86\u0aaa\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0aaa\u0aa4\u0abf \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0a89\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0aa6 \u0a85\u0ab9\u0aae\u0aa6 \u0ab2\u0abe\u0ab9\u0acb\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aaf \u0aaa\u0aa3 \u0a85\u0aaa\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb 2.41 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 254 \u0a8f\u0a95\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aa8\u0aa6\u0ac0 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 18 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0 \u0aa4\u0ab0\u0aab 33 \u0aae\u0ac0\u0a9f\u0ab0 \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb\u0a8f 2007\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0acb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa4\u0aae\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab9\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0ac7\u0ab6\u0acb \u0a9b\u0acb, \u0a9c\u0ac7 \u0a9b\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe \u0a9a\u0acb\u0a95\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a96\u0ac2\u0ab2\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a8f\u0a95 \u0aa2\u0a82\u0a95\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2 \u0a95\u0aae\u0abe\u0aa8\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0a9c\u0abe\u0ab0 \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0ac7\u0ab6\u0aae \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a98\u0ab0\u0ac7\u0aa3\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ac7\u0a9a\u0abe\u0aa4\u0abe\u0a82. \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0a9b\u0ab3 \u0aa8\u0acb\u0aac\u0aa4 \u0a96\u0abe\u0aa8\u0abe (\u0aa8\u0a97\u0abe\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82), \u0a9c\u0abe\u0ab9\u0ac7\u0ab0 \u0aa6\u0ab0\u0aac\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0aa8-\u0a8f-\u0a86\u0aae, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aab\u0ac7\u0aa6 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0aa8-\u0a8f-\u0a96\u0abe\u0ab8 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0aac\u0abe\u0aa6\u0ab6\u0abe\u0ab9 \u0a85\u0aae\u0ac0\u0ab0\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0ab3\u0aa4\u0abe. \u0a86\u0a97\u0ab3 \u0ab0\u0a82\u0a97 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2, &#8220;\u0ab0\u0a82\u0a97\u0acb\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2&#8221;, \u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0acb \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0ab8\u0acd\u0aa5 \u0ab9\u0acb\u0a9c \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0acb\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0ab8\u0acd\u0a9c\u0abf\u0aa6, \u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0ab8\u0acd\u0a9c\u0abf\u0aa6, \u0a94\u0ab0\u0a82\u0a97\u0a9d\u0ac7\u0aac\u0ac7 1659\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a89\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a86\u0aa7\u0ac1\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0a87\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0ab3\u0abe\u0a82\u0a95\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0abe\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0ab6\u0abe\u0ab9 1739\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0aaf\u0ac2\u0ab0 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0aa8 \u0ab2\u0a88 \u0a97\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 1857\u0aa8\u0abe \u0aac\u0ab3\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0a9c\u0acb\u0a8f \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 80 \u0a9f\u0a95\u0abe \u0a87\u0aae\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0acb \u0aa4\u0acb\u0aa1\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0aaa\u0ab0 \u0aac\u0ac7\u0ab0\u0ac7\u0a95\u0acb \u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0ac0. 15 \u0a93\u0a97\u0ab8\u0acd\u0a9f 1947\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0acb\u0a9c \u0a9c\u0ab5\u0abe\u0ab9\u0ab0\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0aa8\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0ac1\u0a8f \u0ab2\u0abe\u0ab9\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0aaa\u0ab0 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0acb \u0aa7\u0acd\u0ab5\u0a9c \u0aab\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa1\u0abe\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa7\u0abe\u0aa8 \u0a86\u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0aa3 \u0aa6\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0ab5\u0aa4\u0a82\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa4\u0abe \u0aa6\u0abf\u0ab5\u0ab8\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0a9a\u0ac0\u0ab0 \u0aaa\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0a82\u0aac\u0acb\u0aa7\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aaf\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aae\u0ac1\u0aae\u0aa4\u0abe\u0a9d \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acd\u0ab5 \u0ab8\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aaf\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0abe\u0ab5\u0ac7\u0ab6 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-walls.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-walls.jpg\" alt=\"Red sandstone walls of the Red Fort in Delhi\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the red sandstone walls. Photo: Gerd Eichmann, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Delhi-70-Rotes_Fort-2018-gje.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-diwankhas.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-diwankhas.jpg\" alt=\"Diwan-i-Khas hall in the Red Fort, Delhi\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the Diwan-i-Khas. Photo: Jan Kranendonk, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Diwan-i-Khas_in_the_Red_Fort%2C_Delhi.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-chattachowk.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-chattachowk.jpg\" alt=\"Chatta Chowk covered bazaar in the Red Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: Chatta Chowk, the covered bazaar. Photo: Legion65, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chatta_Chowk_or_Bazaar-i-Musaqqaf.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-interior1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/red-fort-delhi-interior1.jpg\" alt=\"Mughal arches inside the Red Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: Mughal arches and pillars. Photo: Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Delhi%2C_India%2C_Interiors_of_Red_Fort%2C_Mughal_architecture.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">7. \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0aa8\u0acb \u0a86\u0ab0\u0ab8<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe, \u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ab0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6 \u00b7 1565\u20131573\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 94 \u0a8f\u0a95\u0ab0 \u00b7 1983\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a8f\u0a95 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0a97\u0aa2 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb; \u0ab8\u0abf\u0a95\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0ab2\u0acb\u0aa6\u0ac0\u0a8f \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0a95\u0abe\u0aae \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0ac7 1565\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a9c\u0ac7 1573\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 94 \u0a8f\u0a95\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ac7\u0ab5\u0aa1\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0a9a\u0ac0\u0ab0\u0acb, \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe \u0a97\u0acb\u0ab3 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0a9c\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 70 \u0aab\u0ac2\u0a9f \u0a8a\u0a82\u0a9a\u0ac0 \u0a97\u0aa3\u0abe\u0aa4\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7 \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 2.5 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0aa6\u0ac2\u0ab0 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 1983\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0acb \u0a8f\u0a95 \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aae\u0abe\u0ab0\u0a95 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a85\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac0 <a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/taj-mahal-guide-tickets-timings-history\/\">\u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe<\/a> \u0a9c\u0ac1\u0a93.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aae\u0ac1\u0ab2\u0abe\u0a95\u0abe\u0aa4\u0ac0\u0a93 \u0a85\u0aae\u0ab0 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0ac7\u0ab6\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aae\u0ac2\u0ab3 \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0a93\u0ab3\u0a96\u0abe\u0aa4\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aad\u0ab5\u0acd\u0aaf, \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 1568\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0acb, \u0a9c\u0abe\u0ab9\u0ac7\u0ab0 \u0a9c\u0aa8\u0aa4\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a96\u0ac1\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ab0 \u0aad\u0abe\u0a97 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0abe\u0aaa\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a87\u0aae\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a97\u0ac0\u0ab0\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a97\u0ac0\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0a95\u0ac1\u0a82\u0aa1 \u0aaa\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aae\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0ab8\u0aab\u0ac7\u0aa6 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a89\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaf\u0aae\u0ac1\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa8\u0a9c\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0acb \u0a85\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0a95\u0acb\u0aa3 \u0aae\u0ac1\u0ab8\u0aae\u0acd\u0aae\u0aa8 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a9c \u0ab8\u0abe\u0aae\u0ac7\u0ab2 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aae\u0ac1\u0ab8\u0aae\u0acd\u0aae\u0aa8 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a9c \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0ac7\u0aa6\u0aa8\u0abe\u0ab8\u0aad\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0aaa\u0aa3 \u0a9b\u0ac7. \u0a94\u0ab0\u0a82\u0a97\u0a9d\u0ac7\u0aac\u0ac7 \u0ab8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0ac7\u0aa6 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a95\u0abf\u0aaa\u0ac0\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa3\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 1658 \u0aa5\u0ac0 1666 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a86\u0aa0 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 \u0a97\u0abe\u0ab3\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86 \u0a9c \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0ab5\u0ab8\u0abe\u0aa8 \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0a96\u0a82\u0aa1\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aa6\u0ac7\u0a96\u0abe\u0aa4\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0aa8-\u0a8f-\u0a96\u0abe\u0ab8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a94\u0ab0\u0a82\u0a97\u0a9d\u0ac7\u0aac\u0ac7 1666\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab6\u0abf\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0ab5\u0abe\u0a97\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0abe\u0a9c \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0a9c \u0aa6\u0abf\u0ab5\u0ab8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0abe\u0aaf, \u0aaa\u0aa3 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0abe \u0aac\u0ac7 \u0a95\u0ab2\u0abe\u0a95 \u0a86\u0aaa\u0acb.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-walls.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-walls.jpg\" alt=\"Red sandstone walls of Agra Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the red sandstone walls. Photo: Thomas Fuhrmann, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Agra_Fort_in_2016_01.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-marble.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-marble.jpg\" alt=\"Marble interior with arches at Agra Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: marble arches and inlaid floor. Photo: Thomas Fuhrmann, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Agra_Fort_in_2016_04.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-inside1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-inside1.jpg\" alt=\"White marble arches inside Agra Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: white marble arches. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Agra_Fort_inside_at_Agra%2C_Uttar_Pradesh_01.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-inside2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/agra-fort-inside2.jpg\" alt=\"White marble pavilion and courtyard inside Agra Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a marble pavilion and courtyard. Photo: Pinakpani, CC BY 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Agra_Fort_inside_at_Agra%2C_Uttar_Pradesh_02.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">8. \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb, \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9f\u0abe\u0a87\u0ab2\u0acd\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0, \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6 \u00b7 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6 \u0aaa\u0ab0 \u00b7 \u0aa4\u0acb\u0aae\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe\u0a93\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u00b7 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0a82\u0aac\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0aae\u0ac1\u0a97\u0a9f\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0a8a\u0aad\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a8f\u0a95 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aa0\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0a9b\u0acb \u0ab2\u0a88 \u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0acd\u0ab7\u0ac7\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aab\u0ab3 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 741 \u0a8f\u0a95\u0ab0 \u0a86\u0aaa\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acb \u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aa4\u0acb \u0a9c\u0ac1\u0aa6\u0abe \u0a9c\u0ac1\u0aa6\u0abe \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0a82\u0a95\u0aa1\u0abe \u0a85\u0a82\u0aa6\u0abe\u0a9c\u0abf\u0aa4 \u0a97\u0aa3\u0ab5\u0abe \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f. \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa4\u0ac0 \u0a87\u0aae\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aa4\u0acb\u0aae\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 15\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a85\u0a82\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 16\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0ab0\u0ac2\u0a86\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0acb, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0a9c\u0acb, \u0a95\u0acb\u0a9f \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0ab0 \u0a9f\u0a95\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab5\u0abe\u0aa6\u0ab3\u0ac0, \u0ab2\u0ac0\u0ab2\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ac0\u0ab3\u0abe \u0a9a\u0ab3\u0a95\u0aa4\u0abe \u0a9f\u0abe\u0a87\u0ab2\u0acd\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0a9f\u0acd\u0a9f\u0abe \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0a86 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0ac8\u0ab5\u0abf\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0ab8\u0aad\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aae\u0abe\u0ab0\u0a95\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab8\u0abe\u0ab8 \u0aac\u0ab9\u0ac1 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a95\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0ab0\u0a82\u0aad\u0abf\u0a95 \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0aaf\u0ac1\u0a97\u0ac0\u0aa8 \u0aae\u0a82\u0aa6\u0abf\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aaa\u0aa4\u0acd\u0aaf \u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a97\u0ac1\u0a9c\u0ab0\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 (\u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0ab8\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aaf) \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9\u0aa8\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aa4\u0aa5\u0abe \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab0\u0abe\u0aa6\u0ab0\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\u0abe\u0ab5\u0ab2\u0abf \u0aa4\u0acb\u0aae\u0ab0 \u0aa6\u0ab0\u0aac\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0aa4 \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a96\u0aa1\u0a95\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0acb\u0aa4\u0ab0\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0ac8\u0aa8 \u0ab6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0aaa\u0acb, 80 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0ac0 \u0aaa\u0a97\u0aa5\u0abf\u0aaf\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0ab5 \u0a85\u0ab8\u0acd\u0ab8\u0ac0 \u0a96\u0a82\u0aad\u0abe \u0aac\u0abe\u0ab5\u0ab2\u0ac0, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0ac1\u0ab0\u0ac1 \u0ab9\u0ab0\u0a97\u0acb\u0ab5\u0abf\u0a82\u0aa6 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0ab6\u0ac0\u0a96 \u0a97\u0ac1\u0ab0\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aa4\u0abe \u0aac\u0a82\u0aa6\u0ac0 \u0a9b\u0acb\u0aa1 \u0aaa\u0aa3 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac7 17\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0ab0\u0ac2\u0a86\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab9\u0ac0\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe \u0ab9\u0aa4\u0abe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0 1857\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0aa5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0aa3 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7: \u0a9d\u0abe\u0a82\u0ab8\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0ab2\u0a95\u0acd\u0ab7\u0acd\u0aae\u0ac0\u0aac\u0abe\u0a88 \u0a9c\u0ac2\u0aa8 1858\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7 \u0ab2\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0ab9\u0ac0\u0aa6 \u0aa5\u0aaf\u0abe\u0a82. \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u0a95\u0ac7 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aa8 \u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0aaa\u0ab9\u0acb\u0a82\u0a9a\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0ab0\u0ab3 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa1\u0aa7\u0abe \u0aa6\u0abf\u0ab5\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa1\u0abe\u0ab5 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab8\u0abe\u0a82\u0a9c\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa8\u0acd\u0aa1-\u0a8f\u0aa8\u0acd\u0aa1-\u0ab2\u0abe\u0a87\u0a9f \u0ab6\u0acb \u0aaf\u0acb\u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0aaa\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0a95 \u0a8b\u0aa4\u0ac1 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0ac7 \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac0 \u0ab2\u0acb.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-manmandir.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-manmandir.jpg\" alt=\"Man Mandir palace walls of Gwalior Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the Man Mandir palace walls. Photo: YashiWong, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:257_Gwalior.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-side.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-side.jpg\" alt=\"Side view of the palace buildings at Gwalior Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside the walls: the palace buildings from the side. Photo: Shakyashiv, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_side_view_of_Gwalior_fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-baradari.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-baradari.jpg\" alt=\"Baradari colonnade in front of Karn Mahal, Gwalior Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the baradari colonnade before Karn Mahal. Photo: Sutapa83, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Baradari_in_front_of_Karn_Mahal%2C%2C_Gwalior_Fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-baoli.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/gwalior-fort-baoli.jpg\" alt=\"Assi Khamba Baoli stepwell at Gwalior Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: the Assi Khamba Baoli stepwell. Photo: Sharvarism, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Assi_Khamba_Baoli.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">9. \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0abf\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0aa7\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abf\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0acb \u0aa1\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a95\u0aa8\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0ab9\u0ac8\u0aa6\u0ab0\u0abe\u0aac\u0abe\u0aa6, \u0aa4\u0ac7\u0ab2\u0a82\u0a97\u0abe\u0aa3\u0abe \u00b7 \u0a95\u0abe\u0a95\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab5\u0a82\u0ab6\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0a95\u0ac1\u0aa4\u0ac1\u0aac\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0\u0a93\u0a8f \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u00b7 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe 13\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0abe\u0a95\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab5\u0a82\u0ab6\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0acb, \u0aac\u0ab9\u0aae\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab2\u0acd\u0aa4\u0aa8\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abe\u0aa5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a95\u0ac1\u0aa4\u0ac1\u0aac\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0ab5\u0a82\u0ab6\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0a87\u0a9f\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0a95\u0acb\u0a8f 16\u0aae\u0ac0 \u0ab8\u0aa6\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac0. \u0aa4\u0ac7 \u0ab9\u0ac8\u0aa6\u0ab0\u0abe\u0aac\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ab6\u0acd\u0a9a\u0abf\u0aae \u0a95\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0a87\u0a9f\u0aa8\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0acb, \u0aac\u0ac1\u0ab0\u0a9c\u0acb, \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a96\u0a82\u0aa1\u0ac7\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9f\u0ac7\u0ab0\u0ac7\u0ab8 \u0ab0\u0ac2\u0aaa\u0ac7 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0aac\u0abe\u0ab2\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab8\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a9a\u0aa2\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0a87\u0a9c\u0aa8\u0ac7\u0ab0\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa4\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab2\u0acb\u0a95\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aaf \u0ab5\u0ac3\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe\u0a82\u0aa4\u0acb \u0aab\u0aa4\u0ac7\u0ab9 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa7\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abf\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a97\u0ac1\u0a82\u0aac\u0a9c \u0aa8\u0ac0\u0a9a\u0ac7 \u0a9a\u0abf\u0ab9\u0acd\u0aa8\u0abf\u0aa4 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0ac7 \u0aa4\u0abe\u0ab3\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0aa4\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab5\u0abe\u0a9c \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a9f\u0acb\u0a9a\u0aa8\u0abe \u0aae\u0a82\u0aa1\u0aaa \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0aaa\u0ab9\u0acb\u0a82\u0a9a\u0aa4\u0acb \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0ac0 \u0a9a\u0ac7\u0aa4\u0ab5\u0aa3\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa3\u0abe\u0ab2\u0ac0 \u0ab9\u0aa4\u0ac0. \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0aa8\u0abe\u0ab3\u0abe\u0a93 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0aab\u0aa4\u0ac7 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0ab2\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9f\u0abe\u0a82\u0a95\u0abe\u0a93 \u0aa4\u0aa5\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aa1\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0aae\u0ab8\u0acd\u0a9c\u0abf\u0aa6\u0acb, \u0aa6\u0ab0\u0aac\u0abe\u0ab0 \u0a96\u0a82\u0aa1\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acb\u0aa8\u0abe \u0a85\u0ab5\u0ab6\u0ac7\u0ab7\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0a86 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0ac0\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0a9c\u0abe\u0ab0 \u0aaa\u0aa3 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0a95\u0acb\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0ac2\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0a86 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a94\u0ab0\u0a82\u0a97\u0a9d\u0ac7\u0aac\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0a8f 1687\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a98\u0ac7\u0ab0\u0acb \u0a98\u0abe\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 \u0a86\u0aa0 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0ac1\u0aa4\u0ac1\u0aac\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8 \u0ab8\u0aae\u0abe\u0aaa\u0acd\u0aa4 \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0aa8\u0aa5\u0ac0, \u0aa4\u0ac7\u0aae \u0a9b\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0ab9\u0abf\u0aa4 \u0ab9\u0ac8\u0aa6\u0ab0\u0abe\u0aac\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0abe\u0a82 \u0a95\u0ac1\u0aa4\u0ac1\u0aac\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aae\u0abe\u0ab0\u0a95\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aa3\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0ab5\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a9c\u0abe\u0a93, \u0ab6\u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ac3\u0ab6\u0acd\u0aaf \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a9f\u0acb\u0a9a \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a9a\u0aa2\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0aa4\u0acb \u0ab8\u0abe\u0a82\u0a9c\u0aa8\u0abe \u0ab2\u0abe\u0a87\u0a9f-\u0a8f\u0aa8\u0acd\u0aa1-\u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa8\u0acd\u0aa1 \u0ab6\u0acb\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0aaf\u0acb\u0a9c\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0acb.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-wall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-wall.jpg\" alt=\"Outer wall of Golconda Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the outer wall. Photo: Rajeshodayanchal, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:00-Golconda-Fort-Hyderabad_03.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-arcade.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-arcade.jpg\" alt=\"Three-storey arcaded ruin at Golconda Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a three-storey arcaded ruin. Photo: Rajeshodayanchal, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:00-Golconda-Fort-Hyderabad_11.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-court.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-court.jpg\" alt=\"Courtyard with arched buildings at Golconda Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a courtyard with arched buildings. Photo: Rajeshodayanchal, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:00-Golconda-Fort-Hyderabad_13.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-hall.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/golconda-fort-hall.jpg\" alt=\"Ruined hall at Golconda Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a ruined hall. Photo: Rajeshodayanchal, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:00-Golconda-Fort-Hyderabad_18.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">10. \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb: \u0aae\u0abe\u0a93\u0a9f\u0abe \u0ab8\u0ab0\u0acb\u0ab5\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2-\u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0a9c\u0ab0\u0ac7:<\/strong> \u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7, \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u00b7 \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 1592\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0acb \u00b7 2013\u0aa5\u0ac0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 11 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0aa6\u0ac2\u0ab0 \u0aae\u0abe\u0a93\u0a9f\u0abe \u0ab8\u0ab0\u0acb\u0ab5\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 1727\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0 \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0abe\u0a88 \u0aa4\u0ac7 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0a95\u0a9b\u0ab5\u0abe\u0ab9\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0a95\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0aac\u0ac7\u0aa0\u0a95 \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0a95\u0abe\u0aae \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0abe \u0aae\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 1592\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a97\u0aa3\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0ab5\u0abe\u0a88 \u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0abf\u0a82\u0ab9\u0ac7 \u0a89\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abe \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe. \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa5\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab8\u0ac2\u0a9a\u0abf\u0aac\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aa8\u0abe \u0a9c\u0aaf\u0a97\u0aa2\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ac7\u0aae, \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0a9a\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0aa2 \u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0a88 \u0ab9\u0aa4\u0ac0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0a9c\u0aa4\u0acb \u0ab0\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acb \u0ab8\u0ac2\u0ab0\u0a9c \u0aaa\u0acb\u0ab3\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0ab8\u0abe\u0ab0 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0a86\u0a82\u0a97\u0aa3\u0abe \u0a9c\u0ab2\u0ac7\u0aac \u0a9a\u0acb\u0a95\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0a88 \u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a97\u0aa3\u0ac7\u0ab6 \u0aaa\u0acb\u0ab3 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0, \u0a9c\u0ac7 \u0a96\u0abe\u0aa8\u0a97\u0ac0 \u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acb \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0ab2\u0a88 \u0a9c\u0aa4\u0acb \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0aae\u0abe\u0ab3\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0ac3\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0aa6\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0a9c\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0a82\u0aa6\u0ab0 \u0ab6\u0ac0\u0ab6 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0a95\u0abe\u0a9a\u0aa8\u0abe \u0aae\u0acb\u0a9d\u0ac7\u0a95\u0aa5\u0ac0 \u0aa2\u0a82\u0a95\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0ab8\u0ac1\u0a96 \u0aa8\u0abf\u0ab5\u0abe\u0ab8 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0abe\u0ab3\u0abe\u0a93\u0aa5\u0ac0 \u0aa0\u0a82\u0aa1\u0acb \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0aa8-\u0a8f-\u0a86\u0aae\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0abe\u0aa5\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a95\u0ab5\u0abe\u0ab3\u0abe \u0ab6\u0ac0\u0ab0\u0acd\u0ab7 \u0aa7\u0ab0\u0abe\u0ab5\u0aa4\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad\u0acb\u0aa8\u0acb \u0a96\u0a82\u0aa1 \u0a9b\u0ac7. \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0a85\u0aae\u0ac7 \u0a85\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac0 <a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/top-10-royal-palaces-of-india\/\">\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe<\/a>\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ab5\u0ab9\u0abe\u0ab0\u0ac1 \u0ab8\u0ab2\u0abe\u0ab9: \u0a95\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa5\u0ac0 \u0aac\u0a9a\u0ab5\u0abe \u0ab5\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0aaa\u0ab9\u0acb\u0a82\u0a9a\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0aa2\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0ac0 \u0aa4\u0ac7 \u0aa8\u0a95\u0acd\u0a95\u0ac0 \u0a95\u0ab0\u0acb; \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0ac7\u0aa4\u0ab0\u0aa8\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0a82\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0a88 \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0aae\u0acb \u0aa4\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0acb. \u0ab8\u0abe\u0a82\u0a9c\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0a87\u0a9f-\u0a8f\u0aa8\u0acd\u0aa1-\u0ab8\u0abe\u0a89\u0aa8\u0acd\u0aa1 \u0ab6\u0acb \u0aaf\u0acb\u0a9c\u0abe\u0aa4\u0acb \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0a9b\u0ac0 \u0ab2\u0acb. \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0aaf\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0abf\u0a9f\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0ab2\u0ac7\u0ab8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac1\u0a82 \u0ab0\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n<div class=\"bms-car\"><div class=\"bms-car-track\"><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-front.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-front.jpg\" alt=\"Amer Fort palace buildings above the hillside approach\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: the palace buildings above the approach. Licence: CC BY 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Amber_-_panoramio_%282%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-palace.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-palace.jpg\" alt=\"Palace buildings inside Amer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: palace buildings inside the fort. Photo: xiquinhosilva, CC BY 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:13249-Jaipur_%2849213786686%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-ceiling.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-ceiling.jpg\" alt=\"Carved ceiling and arches inside Amer Palace\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a carved ceiling and arches. Photo: xiquinhosilva, CC BY 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:13284-Jaipur_%2849213310643%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-floor.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-floor.jpg\" alt=\"The open dancing floor at Amer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: an open terrace known as the dancing floor. Photo: Onef9day, CC BY-SA 3.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_Dancing_floor_Amer_fort_jaipur.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-pavilion.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-pavilion.jpg\" alt=\"A domed pavilion at Amer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Inside: a domed pavilion. Photo: xiquinhosilva, CC BY 2.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:13278-Jaipur_%2849214021817%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-carving-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-carving-scaled.jpg\" alt=\"Carved brackets of a temple inside Amer Fort\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Detail: carved stonework of a temple in the fort. Photo: OrphicAquarius, CC BY-SA 4.0. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:A_temple_in_Amer_fort.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><figure><a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-jaipur.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img src=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/amer-palace-jaipur.jpg\" alt=\"Amer Palace inside Amer Fort near Jaipur\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><figcaption>Exterior: Amer Palace inside the fort. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Amber_Palace%2CJaipur.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">file page<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div><p class=\"bms-car-hint\">Swipe or scroll for more photos \u2192<\/p><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7 \u0ab6\u0acb \u0aa4\u0aab\u0abe\u0ab5\u0aa4 \u0a9b\u0ac7?<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th><\/th><th>\u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb (\u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0)<\/th><th>\u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>\u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0aa8\u0abe\u0ab0<\/strong><\/td><td>\u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82, \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0ab5\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0aa8\u0abe\u0aac\u0abe\u0aa6 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7<\/td><td>\u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0; \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aab\u0ac7\u0ab0\u0aab\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0aac\u0abe\u0a82\u0aa7\u0a95\u0abe\u0aae<\/strong><\/td><td>1638\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab6\u0ab0\u0ac2, 1648\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3<\/td><td>1565\u20131573\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0acb<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb<\/strong><\/td><td>2007, \u0ab8\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2 \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7<\/td><td>1983<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab2\u0acb\u0a95\u0acb \u0a98\u0aa3\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab0 \u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0ac2\u0a82\u0a9a\u0ab5\u0ac0 \u0aa8\u0abe\u0a96\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb 1983\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0acb \u0a8f\u0a95 \u0ab9\u0aa4\u0acb, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2 \u0aaa\u0aa3 \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aae\u0ac1\u0a98\u0ab2 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0a87\u0ab8\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae \u0ab6\u0abe\u0ab9 \u0ab8\u0ac2\u0ab0\u0ac0\u0a8f 1546\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aa8\u0ab5\u0abe \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb-\u0ab8\u0ac2\u0a9a\u0abf\u0aac\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0a86 \u0a9f\u0acb\u0aaa \u0a9f\u0ac7\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0: <strong>\u0aae\u0ab0\u0abe\u0aa0\u0abe \u0ab2\u0ab6\u0acd\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac3\u0ab6\u0acd\u0aaf\u0acb<\/strong> (\u0ab0\u0abe\u0aaf\u0a97\u0aa2, \u0ab6\u0abf\u0ab5\u0aa8\u0ac7\u0ab0\u0ac0, \u0ab8\u0abf\u0a82\u0aa7\u0ac1\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0acd\u0aaf) 2025\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0abe \u0ab9\u0aa4\u0abe. <a href=\"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/indian-heritage-travel\/unesco-world-heritage-sites-india-list\/\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe 45 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0<\/a> \u0a9c\u0ac1\u0a93.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0a86 \u0ab2\u0ac7\u0a96 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aa4\u0acb: \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0aaa\u0ab0 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab2\u0acd\u0aa1 \u0ab9\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a9f\u0ac7\u0a9c \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a9f\u0ab0\u0aa8\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0aa8\u0abe\u0a82; \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a95\u0abf\u0aaa\u0ac0\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0acb; \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0aaa\u0ab0 \u0aac\u0acd\u0ab0\u0abf\u0a9f\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7; \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0a9f\u0aa8; \u0a85\u0aa8\u0ac7 Holidify, Curly Tales, Shruti&#8217;s Fairytales \u0aa4\u0aa5\u0abe Memorable India\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0ab8 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abf\u0a95\u0abe\u0a93. \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2, \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0, \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a97\u0aa4\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab8\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0aad \u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0a88 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0ab5\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0a95 \u0ab2\u0a96\u0abe\u0a88 \u0a9b\u0ac7; \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0ab8 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab0\u0ac7 \u0a9a\u0a95\u0abe\u0ab8\u0ac0 \u0ab2\u0acb. \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aa4\u0acb \u0a9c\u0ac1\u0aa6\u0abe \u0aaa\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0a96\u0abe\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0aab\u0acb\u0a9f\u0acb\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aab\u0acd\u0ab8 Wikimedia Commons \u0aaa\u0ab0\u0aa5\u0ac0 Creative Commons \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a9c\u0abe\u0ab9\u0ac7\u0ab0-\u0a95\u0acd\u0ab7\u0ac7\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0ab0\u0aa4\u0acb \u0ab9\u0ac7\u0aa0\u0ab3 \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa6\u0ab0\u0ac7\u0a95 \u0a95\u0ac5\u0aaa\u0acd\u0ab6\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0acb\u0a9f\u0acb\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aab\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0a87\u0ab8\u0aa8\u0acd\u0ab8 \u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0a82\u0ab5\u0abe\u0ab0 \u0aaa\u0ac2\u0a9b\u0abe\u0aa4\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab6\u0acd\u0aa8\u0acb<\/h2>\n\n\n<div id=\"rank-math-faq\" class=\"rank-math-block\">\n<ol class=\"rank-math-list \">\n<li id=\"faq-tf-1-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a9f\u0acb\u0a9a\u0aa8\u0abe 10 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0a95\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0aa3\u0abe\u0aa4\u0ac0 \u0aaa\u0ab8\u0a82\u0aa6\u0a97\u0ac0\u0a93 \u0a9b\u0ac7: \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0, \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2, \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb (\u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0), \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe. &#8216;\u0a9f\u0acb\u0aaa 10&#8217; \u0a8f \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0abe\u0aa6\u0a95\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ab8\u0a82\u0aa6\u0a97\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0ab8\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0a95 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-2-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a95\u0aaf\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0acb \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0a9b \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8 (\u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0, \u0a97\u0abe\u0a97\u0ab0\u0acb\u0aa8, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, 2013), \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac1\u0ab2 (2007), \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb (1983) \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0ab0\u0abe\u0aa0\u0abe \u0ab2\u0ab6\u0acd\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac3\u0ab6\u0acd\u0aaf\u0acb (2025).<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-3-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5 \u0aa7\u0ab0\u0acb\u0ab9\u0ab0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3 \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0aa8\u0abe. \u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa7\u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0aa8\u0acb \u0a8f\u0a95 \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf \u0a97\u0abf\u0ab0\u0abf\u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0a97 \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aa4\u0ac7 \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0abf\u0ab2 \u0aab\u0acb\u0ab0\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aad\u0abe\u0a97 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-4-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0a95\u0aaf\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0aa8 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2\u0aa8\u0ac7, \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 36 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa7 \u0aa6\u0ac0\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-5-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0a95\u0aaf\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0ac1\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acb\u0aa8\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7; \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aaa\u0ab0\u0abe \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac \u0aa4\u0ac7 1156\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ab2 \u0a9c\u0ac8\u0ab8\u0ab2\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-6-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a95\u0acb\u0aa3\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0aae\u0ac1\u0a98\u0ab2 \u0aac\u0abe\u0aa6\u0ab6\u0abe\u0ab9 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0aa3\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0a9c\u0aa7\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aa6\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab9\u0ac0 \u0a96\u0ab8\u0ac7\u0aa1\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abf\u0ab0\u0acd\u0aae\u0abe\u0aa3 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82; \u0a95\u0abe\u0aae 1638 \u0aa5\u0ac0 1648 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-7-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb \u0a95\u0acb\u0aa3\u0ac7 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0a85\u0a95\u0aac\u0ab0\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 1565 \u0aa5\u0ac0 1573 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0ab3\u0ac7 \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0ab0\u0ac7\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0aa5\u0acd\u0aa5\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0ab0\u0ac0 \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0abe\u0ab9\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a82\u0a8f \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a86\u0ab0\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aae\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0acb \u0a89\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<li id=\"faq-tf-8-gu\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question \">\u0a95\u0aaf\u0abe \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad \u0a9b\u0ac7?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer \">\n\n<p>\u0ab0\u0abe\u0a9c\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82. \u0ab0\u0abe\u0aa3\u0abe \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0abe\u0a8f \u0aae\u0ab9\u0aae\u0ac2\u0aa6 \u0ab6\u0abe\u0ab9 \u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a96\u0abf\u0ab2\u0a9c\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0aaf\u0aa8\u0ac0 \u0aaf\u0abe\u0aa6\u0aae\u0abe\u0a82 1458 \u0aa5\u0ac0 1468 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0aa8\u0ab5 \u0aae\u0abe\u0ab3\u0aa8\u0acb \u0a86 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0a82\u0aad \u0aac\u0a82\u0aa7\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0acb.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ab8 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab8\u0abf\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe\u0a93\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aae\u0aa3\u0ac0: \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0acb\u0aa1\u0a97\u0aa2, \u0a95\u0ac1\u0a82\u0aad\u0ab2\u0a97\u0aa2, \u0a86\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0a9c\u0ac7\u0ab8\u0ab2\u0aae\u0ac7\u0ab0, \u0ab0\u0aa3\u0aa5\u0a82\u0aad\u0acb\u0ab0, \u0aae\u0ac7\u0ab9\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0a97\u0aa2, \u0ab2\u0abe\u0ab2 \u0a95\u0abf\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0acb, \u0a86\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe, \u0a97\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a97\u0acb\u0ab2\u0a95\u0acb\u0a82\u0aa1\u0abe, \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0aaf\u0ac1\u0aa8\u0ac7\u0ab8\u0acd\u0a95\u0acb \u0aa6\u0ab0\u0a9c\u0acd\u0a9c\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-238","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-indian-heritage-travel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=238"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/238\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/media\/242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bhaktimeshakti.in\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}